اکتبر 4, 2018

دانلود کتاب  نماز از دیدگاه پزشکی از لینک زیر

https://www.ketabrah.ir/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA/book/29657

نمونه هایی از متن کتاب

با توجه به نکاتی که در رابطه با اهمیت و ویژگیهای نماز ذکر شد، برای ترغیب نوجوانان وجوانان به نماز مواردی ذکر می شود که در حقیقت نتیجه گیری از مطالب ذکر شده است:

  • برطرف نمودن موانعي كه باعث سستي افراد نسبت به نماز مي‌شود.
  • ايجاد اعتماد به نفس در افراد براي مقابله و مواجهه با محيط‌هاي ناسالم، تمسخرهاي افراد نادان و همچنين خجالتي بودن. زيرا بعضاً ممكن است نوجواني كه اقدام به خواندن نماز مي‌كند در چنين شرايطي اگر اعتماد به نفس نداشته باشد از ميدان به در رفته و نماز را ترك كند.
  • فرد را به ترك تماشاي فيلم‌ها و صحنه‌هاي مبتذل و آلوده به گناه و همين‌طور رفتن به محيط‌هاي مناسب تشويق نمائيد.
  • راه ديگري كه مي‌تواند تأثير چشمگيري روي او داشته باشد، كنترل دوستان اوست. لذا اگر دوستاني دارد كه اهل نماز نيستند و نسبت به مسائل ديني و شرعي توجه ندارند و از خانواده‌هاي لاابالي هستند بايد به نحوي او را از آنها جدا كرد. البته به شرط اينكه دوستان خوبي جايگزين آنها شوند.
  • اما در مورد نماز صبح او، سعي كنيد شرايط محل زندگي را به نوعی برنامه ريزي كنيد كه نوجوان شبها كمي زودتر به استراحت و خواب بروند زيرا يكي از عوامل اينكه صبح‌ها نماز بسياري از افراد قضا مي‌شود ديرخوابيدن شبهاست . بنابراين بهتر است شبها شام سبكتري مصرف كنيد و كمي زودتر شرايط خاموشي و بخواب رفتن را فراهم نمائيد . البته اين كار نيز بايد با ظرافت انجام گيرد يعني بتدريج شبي چند دقيقه زودتر تا اينكه در طول مثلاً‌ دو هفته چيزي حدود يك ساعت وقت خواب جلو بيفتد در اين صورت صبح‌ها راحت‌تر از خواب بلند مي‌شود و قهراً نماز صبح در زمان مقرر خوانده خواهد شد..
  • در صورت امكان، اتاق مناسبي را براي نماز خواندن در محل زندگي فراهم نماييد كه علاوه بر نظافت و آراستگي داراي آرامش كافي جهت اقامه نماز نيز باشد.
  • زمينه مناسب براي خواندن نماز در اول وقت را فراهم نمائيد مثلاً‌ بعد از اينكه نماز خوانده شد، سفره غذا پهن گردد نه اينكه نماز به بعد از غذا موكول شده و سنگيني غذا انسان را از نماز خواندن بازدارد. یا اینکه ساعات مهمانی را بعد از نماز تنظیم کنید.
  • ایدوار نمودن شخص به رحمت بی منتهای الهی،یکی دیگر از روشهای جذب افراد به نماز است. او لازم است بداند با وجود تمام خطایا واشتباهاتش بازهم در توبه وبازگشت او به سوی ایزد منان باز است.
  • در مدارس معلمان ومربیان در مدارس زیاد این جمله را می شنوند که درخواستی از خدا داشته ام ولی او خواسته ام را نپذیرفت، من دیگر با او صحبت نمی کنم وکاری ندارم .جملاتی از این دست، ناشی از عدم آگاهی فرد نسبت به حکمت الهی است.  وظیفه مربیان است که او را در این موارد توجیه نمایند.عسي ان تكرهوا شياً و هو خير لكم و عسي ان تحبوا شيئاً و هو شر لكم و الله يعلم و انتم لا تعلمون[1] “چه بسا چيزي را خوش نداشته باشيد، حال آن كه خير شما در آن است و يا چيزي را دوست داشته باشيد، حال آنكه شر شما در آن است و خدا مي‌داند و شما نمي‌دانيد.” و به وي بگوئيد چه بسا شما كه به خواسته خود نرسيده‌ايد به دليل خيري بوده كه خدا مي‌دانسته وشما از آن اطلاعي نداشته‌ايد.
  • بكارگيري ابزارهاي مختلف تشويق و ترغيب به نماز خداوند متعال جهت هدايت بشر ابزار مهم را در وجودش به وديعت نهاده است كه مي‌تواند با بكارگيري اين ابزارها فرد را به نماز تشويق و ترغيب نمود كه از آن جمله مي‌توان ميل به حق پرستي ، حق جویی،زیبایی دوستی وکمال طلبی را نام برد.منظور تشویقهای مادی نیست.
  • تعامل خانه و مدرسه در اقامه نماز از نکات بسیار مهم است.نماز ارتباطي مستحكم و دائمي براي ارتباط انسان با خداوند است. مبتدي‌ترين انسان‌ها تا برجسته‌ترين اولياي خدا نماز را زيباترين و محبوب‌ترين ارتباط با خدا مي‌دانند.

انسان داراي گرايشهاي عالي در وجود خويش است كه شاخصه و مميز انسان محسوب مي‌شود و آنرا فطرت گويند. گرايش انسان به پرستش يكي از ابعاد  فطرت او مي‌باشد و بدين معناست كه انسان در عمق وجود خود تمايل به خشوع نسبت به حقيقتي مقدس و والا دارد. اين خشوع و خضوع در نهاد هر انسان وجود دارد و هدف آفرينش انسان نيز به شمار مي‌آيد[2]. وجود این خصلت در انسان می تواند ابزار قوی وقدرتمندی در دست مسوولان باشد برای ترغیب به نماز.

گرچه همه نهادها در جامعه نسبت به شكوفايي اين خصيصه فطري و در پي آن ترويج نماز كه برترين نماد پرستش است مسئوليت دارند اما مسئوليت خانواده و مدرسه به عنوان مهم‌ترين متوليان امر تعليم و تربيت آينده‌سازان ميهن اسلامي سنگين‌تر است. تعامل اين دو نهاد در راستاي هم نتيجه‌ي موثري در پي خواهد داشت.مدارس در این زمینه کارهای متفاوتی می توانند انجام دهند که منجر به جذب ایشان به نماز باشد.

 

نماز و مدرسه

اولين قدم در تربيت ديني انس و الفت ديني است . كودكان در سال هاي اوليه زندگي با مشاهده اقامه نماز تلاوت قرآن و پرداختن به فرايض ديني از سوي خانواده  و اطرافيان از آنها فرا مي‌گيرند و علاقه‌مند به امور ديني مي‌گردند. لذا خانواده با مشاهده ميل كودك به نماز و شركت در جلسات مذهبي و اموري از اين دست بايد او را تشويق نمايد. آموزش و پرورش نيز در مرحله پيش‌دبستاني فعاليت خود را با تهيه جزوات آموزشي مناسب در اين زمينه آغاز نموده اما در دوره دبستان لازم است كه اين اعمال كودك مستمر ادامه يابد و تحت نظارت قرار گيرد زيرا تكرار اعمال سبب نفوذ و تأثير درشخصيت و ماندگاري آن عمل در روح و روان كودك خواهد شد.

در اين دوره مدرسه نقش مهمي بر عهده دارد اگرچه در سال‌هاي اوليه اين دوره اقامه نماز بر دختران (پايه اول و دوم) و تا پايان براي پسران واجب نيست ولي از طريق حضور در نمازخانه و اقامه نماز مي‌توان نوعي آمادگي بر عمل را در آنها به وجود آورد و خانواده نيز مي‌تواند با تأكيد بر نماز اول وقت و بيدار شدن براي نماز صبح الگو بودن اعضاي خانواده به اين امر جامه عمل بپوشاند. بنابراین هماهنگی بین خانواده ومدرسه بسیار مهم است.

بهتر است در مدرسه قبل از شروع نماز يا حتي قبل از رفتن به نماز هفتگي جمعه، برنامه‌هايي تدارك ديده شود كه زمينه‌ساز احساس خوشايند براي دانش‌آموزان باشد تا عزم و اراده و رغبت و انگيزه لازم براي انجام اين فريضه، با طيب خاطر در آنان پديد آيد. بطور کل (وباتوجه با تجربیات مولفان)رعایت موارد زیر در جذب دانش آموزان مهم به نظر می رسد:

  • رعایت نکات بهداشتی در دستشویی ها و وضو خانه ها،در بسیاری از مدارس بدلیل عدم توجه نسبت به این امر مهم دیده می شود که دانش آموزان حتی دستشویی هم نمی روند یا از آبخوری آب هم نمی خورند، چه رسد به وضو گرفتن.تعداد دستشویی ها باید به نسبت دانش آموزان کافی باشد تا بتواند در موقع اذان که افراد به این مکان می روند پاسخگوی جمعیت باشد. همچنین لازم است مدیران و مربیان در رابطه با بهداشت این اماکن نظارت کافی را داشته باشند.
  • فضای نمازخانه می‌تواند در صورت مناسب بودن،کمک فراوانی در افزایش رغبت دانش آموزان به نماز داشته باشد . فضاهای تنگ وکوچکی که افراد در موقع نماز ناچارند بصورت فشرده کنارهم بایستند، هوای کافی وارد نمازخانه نمی شود، بوی نامطبوع در محیط پخش می شود، دانش آموز یا به نماز خانه نمی آید یا اگر هم بیاید ثانیه شماری می کند که از محیط نمازخانه هرچه سریعتر رها شود، تمام این عوامل منجر به دلزدگی از نماز ونماز خانه خواهد شد. مدیران در صورت امکان باید نسبت به ساخت نماز خانه اقدام کنند یا اگر مسجد نزدیک است،با در نظر گرفتن تمهیدات لازم،امکان حضور آنها را در مسجد فراهم آورند.
  • جذاب بودن محیط نمازخانه نیز یکی از موارد بسیار مهمی است. در ودیوار نمازخانه بایدمسرت بخش باشد نه اینکه شخص بادیدن آن دچار کدورت، دلمردگی، افسردگی وغم شود.  برای تزیین آن از رنگهای روشن،جذاب  وگرم استفاده شود همچنین لازم است مرتب تزیینات تعویض گردد.محیط باید مرتب خوشبو وعطر آگین باشد وتدبیری اتخاذ شود که موقع حضور افراد بوی نامطبوع پخش نشود.بوی نامطبوع نیز از عوامل دور کننده دانش آموزان است  وموردی است که نسبت به آن شکایت دارند.یکی دیگر از تدابیری که در بجا گذاشتن خاطره خوش از نمازخانه، در ذهن دانش آموزان ، موثر است،استفاده از این فضا برای مراسم جذاب همانند نمایشنامه،سرود،اعیادو میلاد می باشد.
  • وجود امام جماعت مناسب وموثر. در مدارس نیاز است نسبت به انتخاب امام جماعت چندین برابر حساسیت به خرج دهند. مربیان در سطح مدارس شاهد هستند که دانش آموزانی هستند که باوجود پیشنماز خوب جذب نماز شده اند ویا برعکس. به روز بودن ،قدرت بیان،آشنایی نسبت به مسایل روانشناسی،آداب ومعاشرت ،روش نگاه کردن وسخن گفتن امام جماعت می تواند اثرات مثبت وسازنده ای داشته باشد.
  • حضور معلمان در مراسم نماز از نکاتی است که دانش آموزان نسبت به آن دقیق وحساس هستند. بویژه معلمانی که در بین دانش آموزان محبوبیت دارند نقش بزرگی در این رابطه می توانند داشته باشد.
  • استفاده از لباس زیبا در مراسم نماز،بخصوص مربیانی که هر روز در مدرسه حضور دارند ودر نماز شرکت می کنند. بهتر است حداقل در هفته دوبار، موقع نماز لباس خود راتعویض کنند.بسیاری از دانش آموزان تصور می کنند زیبا پوشیدن وخوش پوش بودن بامذهبی بودن ونماز خواندن در تضاد است(در این مورد قبلا توضیح داده شده است.)
  • یکی از مواردی که در بعضی مدارس به چشم می خورد اجبار دانش آموزان به نماز می باشد که معمولا با برخوردهای تند مربیان همراه است، یاحتی گذاشتن نمره انضباط برای آن. دیده می شود دانش آموز برای گرفتن نمره حتی بدون وضو در نماز خانه حاضر می شود.لازم است مربیان بجای متوسل شدن به این روشها بدنبال دلایل گریز از نماز در دانش آموز باشند.
  • مربیانی نیز هستند که برای جذب دانش آموزان از روشهای تقویتی مثل دادن جایزه برای خواندن نماز استفاده می کنند.تحقیقی در رابطه با عوامل موثر بر دینداری نوجوانان انجام شده است. محقق به این نتیجه می رسد که تشویق های بیرونی ومادی اثر منفی برخویشتن داری آنها دارد.این نتیجه گویای آن است که تشویق های مادی افراد را تحت تاثیر قرار می دهد تا از خواسته های خود دست بکشند وبه جای خویشتن داری،کنترلهای بیرونی بر آنها حاکم می شود(نیک منش،1390).یعنی این درون انسان نیست که فرمان به انجام کار می دهد بلکه پاداش است،وچه بسا در نبود عامل بیرونی ،شخص تمایل به ادامه ویا انجام کار نشان ندهد.

 

رسانه‌ها

رسانه‌ها فن‌آوري عظيمي هستند كه دنياي ما را به تسخير خود در آورده‌اند و پس از خانه و مدرسه از ديگر عوامل تأثيرگذار بر روح كودك و نوجوان هستند. رسانه‌ها از نخستين دوران زندگي تا پايان حيات انسان به عنوان عامل آموزنده و تأثيرگذارنده بسيار قوي نقش دارند. بنابراين، ظهور رسانه‌ها، تولد دنياي تازه‌اي است كه بدون توجه به آثار تربيتي آن، توفيق در آموزش و گرايش به نماز امكان پذير نيست.

رسانه‌ها آموزشگاه ميلياردها انسان است که در اعماق دل و ذهن اعضاي خانواده‌ها رسوخ كرده است. رسانه‌ها، معلم و كلاس همگاني، و غير انحصاري هستند كه همه لحظات خالي و غير رسمي انسان امروز را پر كرده، در ايجاد انگيزه و پذيرش يك عمل و شكل دادن عادت‌هاي خوب يا بد، نقش مؤثري ايفا مي‌كنند. اگر برنامه‌ها و زمان پيام رسانه‌ها با تفكر و ارزش‌هاي معنوي و مذهبي جامعه و خانواده انطباق نداشته باشد،‌ آموزش و القاي پيام‌هاي ديني و تربيتي اثري نخواهد داشت و هر پيامي از طرف پدر، مادر و معلم همانند يخي در مقابل حرارت شديد و همه جانبه ذوب خواهد شد و از بين خواهد رفت. در اين شرايط، جوانان شخصيت دوگانه‌اي پيدا مي‌كنند، دچار بحران عاطفي و فكري مي‌شوند و بعدها طي همنوايي با اين بحران، به هر سمت و سويي سوق پيدا مي‌كنند و بدون اراده و انديشه به هر سو روانه مي‌شوند. در تهيه، توليد و پخش برنامه از طريق رسانه‌ها براي كودكان و نوجوانان بايد بسيار دقت كرد و براي اين مسأله مهم يعني آموزش و پرورش احساسات و گرايشهاي ديني به ويژه نماز بيشترين اهميت را قائل شد.

رسانه ها  بویژه تلویزیون، امروزه اکثر وقت افراد را به خود اختصاص داده است بنابراین می تواند در زمینه نماز وبطور کل وظایف مذهبی، بسیار موثر باشد. واز آنجا  که بیشترین مخاطب کودکان ونوجوانان هستند و از طرفی دیگر این رسانه همه گیر است وبیشترافراد در اکثر نقاط کشور به آن دسترسی دارند، اهمیت استفاده از این رسانه بیشتر می شود..البته هامنطر که گفته شد برنامه‌هاي تلويزيوني اگر با ارزش‌ها و تفكر جامعه هماهنگ نباشند، در انديشه فرد بحران و تناقض ايجاد خواهند كرد و انتخاب بهتر را برايش مشكل خواهند ساخت.

 

در لحظاتي كه پدر و مادر، مدرسه و مسجد، همه به نماز اول وقت اهتمام نشان مي‌دهند، پخش مجموعه‌هاي تلويزيوني خارجي و داستاني جذاب و دلربا از تلويزيون به چه معناست؟یا چرا باید مسابقات جذاب در ساعت نماز پخش شود؟

بزرگترين تأثير ناخودآگاه تلویزیون، مشاهده روابط بسيار نزديك و گرم دختر و پسر در برخي از فيلم‌هاي خارجي که منجر به عدم شوق و رغبت به نماز و ايجاد كسالت در انجام فرايض است. یاحتی در بعضی از فیلمهای داخل کشور بعضی روابط وحرکات وسخن ها بسیار ناشایست و گمراه کننده هستند که نظارت ویژه ای را می طلبد. اين نحوه نمايش روابط دختر و پسر در فرهنگ اسلامي جايي ندارد، از اين رو به طور طبيعي و تدريجي اثر تخريبي خود را در روحيه جوان باقي خواهد گذاشت و خود نوعي تهاجم فرهنگي از طريق رسانه‌هاست. رسانه جمعي يكي از عوامل مؤثر و مهم زندگي است و بايد با خواست و ارزش‌هاي معنوي خانه و خانواده و جامعه، همسو و هماهنگ باشد، تا بتواند گرايش به نماز اول وقت را در نوجوانان و جوانان زنده نگه دارد.

فیلمهای جذابی پخش می شود که بخاطر زیبایی وجذابیت،بیننده در تمام مدت نمایش به هیچ چیز دیگری توجه ندارد،ولی متاسفانه در کل مدت نمایش،کارگردان وعوامل دست اندر کار قسمتی را برای توجه بازیگران  مهم ونقش اول، به نماز و توجه به خدا قرار نداده اند.یاحتی فیلم به نوعی فرهنگ ضد مذهبی را ترویج می دهد،مثل زمانیکه بازیگر به تقلید از فرهنگ غربی باکفش وارد منزل می شود.این امر با پاکی، که لازمه نماز است منافات دارد.البته لازم به ذکر است که در بعضی موارد فیلمهایی نمایش داده می شوند که برعکس،بصورت بسیار اغراق آمیز به مذهبی بودن بازیگر می پردازند،که این مورد نیز عامل دلزدگی است.

رسانه ها باید بگونه ای عمل کنند که نقشه های افرادی که از طریق ماهواره ها سعی در بی اعتقادی فرزندان این مرزو بوم را دارند نقش بر آب کنند.یکی از معلمان بیان می کرد که،سر کلاس صحبت از بدی فیلمهای ماهواره بود،یکی از دانش آموزان با جبهه گیری خاصی گفت:شبکه….ماهواره موقع پخش اذان  فیلم های خود راقطع میکند واذان پخش می کند.خودتان قضاوت کنید،وقتی نوجوان ما در حین دیدن فیلم مستهجن با چنین چیزی روبرو می شود،آیا تصور نمی کند بی بندو باری با دین تضادی ندارد؟ با وجود این ترفندها وظایف رسانه ها بویژه تلویزیون بسیار سنگین تر می شود.

بنابراين، براي رسيدن به روح و پيام معنوي نماز و درك فضيلت وقت نماز،‌ تأكيد بر ضرورت ايجاد نظامي متشكل از خانه، مدرسه و رسانه، به صورت مجموعه‌اي هماهنگ و حركت كننده در يك جهت واحد امري منطقي و اجتناب‌ناپذير مي‌نمايد. بايد اين مجموعه به هم پيوسته، براي انتقال فرهنگ نماز، هماهنگ و همدل باشند. اگر شيوه هاي تربيتي مربوط به نماز و برنامه‌هاي زمينه ساز و جانبي اوقات فراغت در خانه، مدرسه و راديو تلويزيون متناقض باشند، كودكان و نوجوانان به شكل صحيح به نماز گرايش پيدا نخواهند كرد و روح حقيقي نماز در وجود آنان تحقق نخواهد يافت.

 

سخن پاياني

لحظاتي كه انسان از دنياي پر غوغا و فريبنده فارغ مي‌شود و به كرانه سراسر آرام و معنوي نماز گام مي‌گذارد، در حقيقت به فضايي پاك و نوراني وارد شده كه همانندي بر آن نيست. نماز، ستايش خدا و تأمل در صفات متعالي اوست. نماز اگر با توجه و خشوع خوانده شود، افق ديد انسان را از زندگي معمولي فراتر مي‌برد و او را به نيكي‌ها متمايل مي‌كند. انسان نمازگزار در پيشگاه خدا پيشاني بر خاك مي‌سايد و با ابراز بندگي به درگاه حق تعالي، عظمت و شكوه او را ارج مي‌نهد. انسان، با نماز را چندبار در شبانه‌روز پروردگارش رامی خواند. نمازگزار هنگام صبح، زندگي را با ياد خدا و طالب ياري از او دوباره آغاز مي‌كند. هنگام ظهر با صداي تكبير مؤذن، دور از درگيري‌ها و مشغله روزانه، براي دقايقي در چشمه‌سار نماز روح را شستشو مي‌دهد. در پايان روز و آغاز شب نيز دل را با اين فريضه الهي، مركز انوار معرفت مي‌سازد تا شب را در آرامشي معنوي و سرشار از رضايت سپري كند. نماز معراج مومن است، پس از خداوند بزرگ مي‌خواهيم كه همه ما را از نمازگزاران واقعي قرار دهد.

بارخدايا!

گرچه شب تاريك است…

دل قوي دار، سحر نزديك است…

در ميان من و تو فاصله‌هاست

گاه مي‌انديشم

مي‌تواني تو به لبخندي اين فاصله را برداري…

تو توانايي بخشش داري…

دست‌هاي تو توانايي آن را دارد

كه مرا زندگاني بخشد…

چشم‌هاي تو به من آرامش مي‌بخشد…

و تو چون مصرع شعري زيبا…

سطر برجسته‌اي از زندگي من هستي…

دفتر شعر مرا با وجود تو شكوهي ديگر … رونقي ديگر هست…

مي‌تواني تو به من

زندگاني بخشي…

[1]سوره بقره ، آيه216

[2]سوره ذاريات آيه 56

, , , , , , ,

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *